سلامت

مزاج چیست؟

  • تعریف
    • مزاج، بنیاد اساسی پزشکی سنتی ایران است. پزشکان قدیم با ممارست و تبحری که در شناختن مزاج‌ها داشتند، دخالت وضع مزاجی را، از موی سر تا ناخن پا در هر یک از بیماری‌ها رصد کرده و معیار تشخیص و درمان کلیه بیماری‌ها را، توجه به مزاج اصلی وعارضی بیماران قرار داده بودند. به علتِ همین تمرین مداوم، منشاء اختلالات و عوارض بدن را به سهولت درمی‌یافتند. در کتب طب قدیم، فصول و ابواب مفصل جداگانه‌ای در خصوص این علایم تحت عنوان سوء مزاج سرد و سوء مزاج گرم شرح داده شده‌است.
  • مولفه های مزاج
    • گرمی :کیفیتی است که ایجاد حرکت و جنب و جوش کرده، منجر به فاصله گرفتن اجزای جسم می شوند. مثل حرارتی که آب را به بخار تبدیل می کند. گرم مزاجان نیز، پرجنب و جوش تر و برون گراتر بوده، میزان و سرعت حرکات و کلامشان بالاست؛ مصرف گرمی جات (مثلا فلفل)نیز ایجاد کننده این حالات هستند.
    • سردی :کیفیتی است که حالت سکون و سکوت، رکود،انجماد و متراکم شدن اجزاء جسم را ایجاد می کند.مثل یخ زدن آب. سردمزاجان نیز به نسبت، کم تحرک تر، کند تر، درون گراتر و آرام یا صبورتر بوده؛ مصرف سردیجات (مثلا ماست)این حالات را تشدید می کند.
    •  خشکی:کیفیتی است که به اجسام و پدیده ها ثبات و شکل می دهد و معمولا با چروکیدگی، جمع شدن و لاغری همراه است. مثل خشک شدن ترکه تازه چیده شده از درخت یا خشک شدن میوه های تر. افراد خشک مزاج نیز دارای بدن های لاغر، اسکلت محکم،پوست چین و چروک دار خشک و اعتقادات راسخ غیر قابل تغییر می باشند. مصرف مواد خشک کننده (مثل نمک، سرکه، فلفل)این حالات را تشدید می کنند.
    •   تری :کیفیتی است که حالت انعطاف پذیری،سیالیت، روانی و معمولا حجم دهی را در اجسام و پدیده ها ایجاد می کند. مانند تبدیل خاک به گل کوزه گری. افراد با مزاج تر، معمولا چاق بوده، بدن های نرم داشته، روحیات انعطاف پذیری دارند و ناملایمات و برخوردهای مختلف را به خوبی تحمل می کنند. مصرف رطوبت بخش های خوراکی (مثل مرکبات،لبنیات، کاهو)یا موضعی (مثل روغن بنفشه یا بادام شیرین) نیز منجر به بروز همین حالات در جسم و روان می شود.
  • مزاج خود را بشناسید(شناخت مزاج ِ خود اولین گام در به کارگیری طب سنتی است که این امر با استفاده از علائم بدنی امکان پذیر است)
    • معیارهای مزاج شناسی: معیار های متعددی برای شناخت مزاج استفاده می شود که آشنایی با این معیارها کمک زیادی به شناخت مزاج خود و دیگران می کند، 10 عامل برای شناخت مزاج مجموع بدن لازم است:
      • لمس: نرمی پوست نشانه رطوبت مزاج و زبری و سختی پوست نشانه خشکی مزاج است. (به شرطی که لمس کننده معتدل باشد یا در قیاس با پوست معتدل راجع به مزاج لمس شونده قضاوت کند).
      • از طریق گوشت و چربی
      • رنگ چهره: سفیدی رنگ پوست بدن نشانه سردی مزاج و سرخی و گندم گونی آن نشانه گرمی مزاج است.زردی نشانه گرمی، رنگ بادمجانی (تیره بی روح وغیر درخشان) نشانه سردی و خشکی، رنگ گچی و سربی نیز نشانه سردی مزاج است.
      • تراکم موهای بدن و نوع آنها: زیادی مو، رشد سریع و رنگ سیاه آن دلیل بر گرمی مزاج است. کمی مو و رنگ روشن آن دلیل بر سردی، مجعدبودن نشانه خشکی و موی صاف نشانه رطوبت است.
      • شکل اعضای بدن
      • سرعت انفعال اعضا
      • خواب و بیداری
      • سرعت افعال بدن
      • دفع فضولات
      • کارها و رفتارهای نفسانی
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن